Kontakt | | | |

Bądźcie odpowiedzialni za ład społeczny i moralny, ład myśli i uczuć, odpowiedzialni za przyjęte na siebie obowiązki, za miejsce, jakie zajmujecie w ojczyźnie, w narodzie, w państwie, w życiu zawodowym. Tą drogą idzie się do wielkości.
Stefan Kardynał Wyszyński, Prymas Polski

Materiały Programowe

Jesteśmy ogólnopolską organizacją współkształtującą rzeczywistość polską i przygotowującą katolików świeckich do służby Kościołowi i Narodowi. W tym wyraża się nasza misja i podstawowy cel działania. Służąc temu celowi, zgodnie z nauką społeczną Kościoła – za główne zadanie uznajemy budowanie i rozwijanie formacji katolicko społecznej w Polsce poprzez przygotowanie katolików świeckich do aktywnego, twórczego i odpowiedzialnego udziału w różnych obszarach życia publicznego. Dlatego głównymi obszarami naszego działania są:

  • kultura rozumiana jako wyraz tożsamości człowieka i narodu,,
  • polityka społeczna jako system norm i działań dla dobra rodziny oraz mądrej troski o rzeczywistość pracy ludzkiej,
  • samorząd jako podstawowa struktura uczestnictwa i odpowiedzialności w życiu publicznym.

W ciągi kilku ostatnich lat wypracowaliśmy wiele dokumentów programowych, w których dokonaliśmy oceny różnych aspektów polskiej rzeczywistości, sformułowaliśmy wnioski i postulaty, będące podstawą naszych działań praktycznych w wyżej wymienionych obszarach.
Od blisko 8 lat przyjmując program pracy Stowarzyszenia na kolejny rok czynimy to w oparciu o hasło programowe. Hasło programowe, ma na celu przede wszystkim zintegrowanie naszej organizacji wokół wspólnego dla całego Stowarzyszenia programu działań tak, aby uzyskać nie tylko wspólnotę ideowo – programową, ale także spójność zadaniową, co oznacza, że całe Stowarzyszenie, wszystkie jego struktury statutowe i organizacyjne w podstawowym zakresie realizują zadania określone w uchwałach programowych Walnego Zebrania i Zarządu Głównego.
Hasło programowe wynika z misji Stowarzyszenia i można powiedzieć, że jest przybliżeniem i rozwinięciem fragmentu tej misji, który uważamy w danym roku za istotny z punktu widzenia potrzeb społecznych, kształtowania ładu społecznego, gospodarczego, politycznego i uwarunkowań międzynarodowych. Dlatego też wiele uwagi poświęciliśmy problematyce integracji europejskiej i poszerzenia UE. Bliskie w tym zakresie było dla nas stanowisko kościoła w Polsce, a szczególnie nauczanie Jana Pawła II zawarte w posynodalnej adhortacji "Ecclesia in Europa".
Podkreślaliśmy, że katolicy świeccy powinni aktywnie włączyć się w proces budowania nowej jedności Europy na fundamencie wspólnego chrześcijańskiego dziedzictwa europejskiego, wykorzystując przy tym swoje doświadczenia w działalności społecznej, kulturalnej, gospodarczej i politycznej.
Wynikające z naszej misji hasło programowe zrealizujemy poprzez sformułowane w uchwałach Zarządu Głównego zadania, a te z kolei realizujemy poprzez konkretne projekty; ogólnopolskie, wojewódzkie, lokalne. Tak, więc praca programowa Stowarzyszenia zawiera się w następujących fazach:

Misja – Hasło Programowe – Zadania – Projekty
W kolejnych latach realizowaliśmy następujące hasła programowe:

Rok 1999 – "Poszanowanie tożsamości narodów u podstaw jednoczącej się Europy".
Rok 2000 – "Państwo dobrem wspólnym suwerennego Narodu".
Rok 2001 – "Polska, ale jaka" – wizja Polski w nauczaniu Prymasa Tysiąclecia Kardynała Stefana Wyszyńskiego.
Rok 2002 – "Praca jako powołanie człowieka i klucz do kwestii społecznej".
Rok 2003 – "Polska i Europa wobec problemów integracji i globalizacji".
Rok 2004 – "Ecclesia In Europa – zadania katolików świeckich Polsce i Europie".
Rok 2005 – "Silna Bogiem rodzina fundamentem życia narodowego i przyszłością Europy".

W roku 2006, uznając, że człowiek został obdarzony przez Boga, niepowtarzalną i niezbywalną godnością, która jest fundamentem porządku społecznego i niezbędnym warunkiem kształtowania wszystkich dziedzin życia ludzkiego, realizujemy hasło programowe "Godność człowieka – niezbywalnym prawem i fundamentem ładu społecznego".
Uważamy, że godności człowieka nie można podporządkować procesom gospodarczym, celom politycznym, jakimkolwiek ideologiom czy doktrynom partyjnym. Jest ona u podstaw chrześcijańskiej wizji człowieka i świata. W naszych czasach w rozmaity sposób neguje się prawdę o istocie człowieczeństwa, budując cywilizację godzącą w przyrodzoną godność osoby ludzkiej, niszcząc i poniżając godność człowieka także w wymiarze społecznym i gospodarczym.
Bogaty dorobek programowy Katolickiego Stowarzyszenia "CIVITAS CHRISTIANA" znajduje się w wielu publikacjach takiej jak: Zeszyty problemowe Życia i Myśli, Biblioteka "Życia i Myśli", czasopismo "Nasz Głos", materiały z konferencji publikowane przez Oddziały Wojewódzkie, a także w uchwałach programowych Walnych Zebrań, Zarządu Głównego i wystąpieniach Przewodniczącego ZG, dostępnych na stronie internetowej Stowarzyszenia.

 

HASŁO PROGRAMOWE NA ROK 2007

"Godność człowieka i Narodu u podstaw współczesnego patriotyzmu polskiego".
I. Kształtowanie postaw patriotycznych Polaków wobec wyzwań współczesności.
Patriotyzm jest postawą miłości i otwartości człowieka wobec świata wartości, stanowiących ojczyste środowisko życia człowieka i jego wspólnot. Poprzez patriotyzm konkretny człowiek, rodzina, wspólnota lokalna czy narodowa wyraża swą osobowość, dając świadectwo swej duchowej, kulturowej i politycznej tożsamości. Nie można, więc mówić, a tym bardziej działać na niwie kształtowania postaw patriotycznych bez odniesienia do wyznawanej wiary religijnej, rodzimej kultury i przynależności do szerszych wspólnot cywilizacyjnych wedle, których postrzega się i ocenia zarówno tradycję, jak i współczesność, oraz perspektywy przyszłości. Dlatego w programie działalności Stowarzyszenia musimy uwzględnić religijno-moralne podstawy patriotyzmu polskiego
Patriotyzm jest wyrazem godności człowieka i wspólnoty narodowej. Patriotyzm to także chrześcijański wymiar miłości Boga i Ojczyzny, wyrasta on z gleby chrześcijańskiej, jest owocem i skutkiem głębokiej wiary. Jeśli jest on jedynie wyrazem i skutkiem ideologii to wówczas przeradza się nacjonalizm. Dlatego jest potrzebna refleksja nad własnymi dziejami, własną tożsamością, która należy zdefiniować, aby szanować inne narody i współpracować z innymi ludźmi. Ustrzeże to nas przed pokusami nacjonalizmu czy pogardy dla innych. Patriotyzm to budowanie siebie w relacjach z innymi. Patriotyzm będąc wyrazem godności człowieka i jego praw oraz miłości Ojczyzny ma swój głęboki wymiar religijny, jest on wyrazem tej relacji wartości, którą ujmujemy następująco: Bóg – człowiek – rodzina – naród. Naród jawi się tu jako wspólnota wiary i kultury, mający swoje miejsce w zamyśle Bożym. Chrzest Polski był otwarciem tej wielkiej perspektywy dziejowej narodu polskiego.
Patriotyzm to także cnota wyrażająca się najpełniej w relacji człowieka z ojczyzną, miejscem, kulturą, tradycją, obyczajami. Można wyróżnić tzw. patriotyzm uczuciowo – sentymentalny związany z pewną tradycją, przywiązaniem do wartości, które budują pojęcie Ojczyzny. Oraz na patriotyzm: obywatelski, dynamiczny, zaangażowany w trudną codzienność, patriotyzm tworzący kapitał społeczny, który jest czynnikiem dynamizującym rozwój kraju. Taki nowoczesny patriotyzm wymaga odbudowania więzi społecznych, szczególnie w środowiskach lokalnych, także przy pomocy rodziny, szkoły, kościoła (parafii), organizacji obywatelskich oraz kształtowania postaw pro społecznych i pro państwowych.
Jesteśmy zdominowani swego rodzaju ideologią teraźniejszości, która zmusza człowieka by nie reflektował przeszłości. Człowiek jest wtedy zagubiony, żyje obecną chwilą, ma poczucie tymczasowości a nawet bezsensowności wszystkiego. (JPII Ecclesia in Europa).
Przyszło nam żyć i tworzyć rzeczywistość w czasach wielkiego zamętu duchowego, ideowego i polityczno-cywilizacyjnego, w sposób szczególny dotykający postaw człowieka wobec wszelkich wartości i tradycji, a poprzez procesy globalizacji wywołujących wręcz światopoglądową rewolucję nie tylko wśród dzieci i młodzieży, ale także w ludziach dorosłych, wśród których formacja patriotyczna często sprowadza się jedynie do kultywowania symboli polskości i patriotycznej obrzędowości.

Natomiast rzetelna formacja patriotyczna z natury swej jest wyrazem i owocem wychowania człowieka do prawdy, wiary i miłości, do ofiarnego czynu i odpowiedzialności za dobro wspólne. Dlatego edukacja patriotyczna obejmować musi całą osobę (intelekt, wola, uczucia, sumienie) i wszystkie pokolenia i z takim zamysłem oraz celem podejmować należy tę z natury swej zespołową pracę formacyjną. Zespołową, bo patriotyzm jest nie tylko postawą jednostki, ale przede wszystkim wspólnoty.
Katolickie Stowarzyszenie "CIVITAS CHRISTIANA" powinno spróbować na nowo podjąć próbę zdefiniowania, jaki powinien być nowoczesny polski patriotyzm i do kogo będziemy tę propozycję kierować, kogo chcemy objąć procesem edukacji i formacji patriotycznej.
Podejmujemy w przyszłym roku trudny temat. Będziemy uczestniczyć w wielkim sporze o współczesny kształt polskiego patriotyzmu, mając po jednej stronie pojmowanie patriotyzmu jako wyrazu postaw nacjonalistycznych, z drugiej kosmopolitycznych. My musimy pokazać głębszy sposób widzenia narodu jego chrześcijańskiej wizji, a w konsekwencji patriotyzmu jako wyrazu godności człowieka i jego praw i obowiązków oraz miłości Ojczyzny.
Mówiąc o religijno moralnych podstawach patriotyzmu najlepiej odwołać się do nauczania Ojca Świętego Jan Pawła II, ale także Prymasa Tysiąclecia Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Winniśmy wzmacniać naszą tożsamość narodową, nie wolno nam zapominać, kim jesteśmy i gdzie są nasze korzenie. Winniśmy czuć się zawsze jedną wspólnotą, niezależnie od tego gdzie są nasze domy i miejsca pracy. Dlatego tak ważne jest by czuć się Polakiem, mieć świadomość polskich korzeni, które sięgają tysiąca lat, a czerpią swą siłę z chrześcijańskiej wiary i europejskiej kultury. Świadomość tych związków, a zarazem świadomość wartości własnej kultury pomagają nam właściwie ocenić samych siebie i zwiększą poszanowanie kultury innych narodów. Jesteśmy odpowiedzialni za Polskę, za to, co ona stanowi, za to, co od niej otrzymaliśmy i otrzymujemy.

29 października 1990 Audiencja dla uczestników rzymskiego spotkania Kraj-Emigracja.

"Chodzi o kształtowanie w narodzie zdrowego ducha patriotyzmu. Ojczyzna to jest dziedzictwo, które nie tylko obejmuje pewien zasób dóbr materialnych na określonym terytorium, ale nade wszystko jest jedynym w swoim rodzaju skarbcem wartości i treści duchowych, czyli tego wszystkiego, co składa się na kulturę narodu. Kolejne pokolenia mistrzów, profesorów i studentów strzegły tego skarbca i współtworzyły go, nawet za cenę wielkich ofiar. W ten właśnie sposób uczyły się patriotyzmu, czyli umiłowania tego, co ojczyste, co jest owocem geniuszu przodków i co wyróżnia pośród innych ludów, a co równocześnie stanowi płaszczyznę spotkania i twórczej wymiany w wymiarze ogólnoludzkim. (…) Polska potrzebuje światłych patriotów, zdolnych do ofiar dla miłości Ojczyzny i równocześnie przygotowanych do twórczej wymiany dóbr duchowych z narodami jednoczącej się Europy

11 września 2000 Watykan. Audiencja dla wspólnoty akademickiej Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Kardynał Stefan Wyszyński wypowiadał się wielokrotnie o tej narodowej wartości, jaką jest ziemia. "Mówimy o ziemi nie tylko w sensie gleby. Mówimy o ziemi ojczystej, rodzinnej, na której pokolenia całe wypracowały to środowisko kulturalne, w którym żyjemy. Ziemia ojczysta to język, mowa, literatura, sztuka, kultura twórcza, kultura obyczajowa, kultura religijna. To jest ziemia. Gdy nam przypomina mądrość Boża ":Czyńcie sobie ziemię poddaną" chciejmy pamiętać, że w sumieniu narodowym doniosłe znaczenie ma nasz stosunek do tych dóbr odziedziczonych przez nas. Wypracowały je pokolenia całego milenium, pokolenia, które żyły przed nami i "uprawiały" tę ziemię nie tylko w sensie rolniczym, ale w sensie rodzimej i narodowej kultury. Glebę uprawia się, bowiem nie tylko przez nawóz, ale przez miłość, przez wielką miłość do ziemi ojczystej i do wszystkiego, co ją stanowi. Dlatego człowiek odnosicie z ogromnym szacunkiem do swojej przeszłości, stara się ją poznać, ocenić, zrozumieć, uważa ją za swoje dziedzictwo, którego zdradzić nie wolno. (?) W ten sposób najmilsi powstaje świadomość służby społecznej i kształtuje się więź wspólnoty narodowej – tak, iż nikt nie czuje się wtedy kimś obcym we własnej Ojczyźnie. Wszystko nas interesuje, wszystko jest dla nas drogie i cenne".

Homilia Prymasa Polski wygłoszona w archikatedrze Św. Jana 6 stycznia 1981

II. Przywracanie pamięci i przekazywanie dziedzictwa ojczystych wartości, począwszy od własnej rodziny, poprzez "małą ojczyznę" do wspólnoty Narodu i państwa;
"Być Polakiem to rzecz wielce trudna, przestać nim być nie sposób. I nie miłować ciężko i miłować". Mikołaj Sęp – Szarzyńki

Zagubił się dawny charakter patriotyzmu. Dzisiaj codzienność temu nie sprzyja. Ojczyzna to wielkie słowo, którego już nie używa się w języku młodzieżowym. Tak wymowne kiedyś hasło jak Bóg – Honor i Ojczyzna są dla wielu wyrazem patosu ojczyźnianego.
Zadaniem dzisiejszego patriotyzmu jest przekształcenie polskiego sposobu myślenia i działania oraz stworzenia nowego typu Polaka – nowoczesnego Europejczyka, który wytworzyłby w sobie zespół właściwości umysłu i charakteru umożliwiające narodowi polskiemu konkurencję wobec innych narodów europejskich.
Człowiek potrzebuje na swojej drodze rozwoju dwóch społeczności: potrzebuje rodziny i narodu. Naród daje człowiekowi te wartości, które są potrzebne w dalszym rozwoju do pełni człowieczeństwa, a więc daje kulturę, zakorzenienie w historii w tradycji, daje język i całe bogactwo własnej kultury.
Z pojęciem narodu łączy się bardzo ściśle obowiązek miłości Ojczyzny, czyli patriotyzmu, który jest przyrodzoną cnotą społeczną.
Św. Tomasz z Akwinu stawia miłość ojczyzny na trzecim miejscu, po miłości Boga i rodziny. Miłość ojczyzny jest ważnym ogniwem realizacji przykazania miłości bliźniego. W ten sposób prawdziwy patriotyzm jest daleki od wszelkiego rodzaju nacjonalizmu czy szowinizmu.
Prawdziwy patriotyzm nakazuje kochać swój, naród i wszystkie jego wartości, ale równocześnie szanować wartości innych narodów. Dlatego patriotyzm jest postawą otwartą, chce swój naród wzbogacać o inne autentyczne wartości.
Prawdziwy patriotyzm stara się przyjmować postawę kompetentną i uczciwą wobec historii, wobec przeszłości. Nie wszystko w polskości musi być koniecznie ładne, dobre. Na polskość składa się wiele elementów, zalet i wad.
Do tych pierwszych zaliczamy:
– Tolerancja religijna,
– Moralna i polityczna krytyka Piotra Skargi, Stańczyka, Śluby Lwowskie Jana Kazimierza.
– Konstytucja 3 Maja.
– Szlachetne zrywy powstańcze.
– Mistycyzm wielkiej romantycznej przeszłości.
– Społecznikowska ofiarność pracy organicznej.
– Idea solidarności.

Do tych drugich zaliczamy
– Szlachecka anarchia,
– Samowola oligarchów,
– Liberum veto, Targowica,
– Serwilizm,
– Upadek etosu pracy,
– Pesymizm,
– Anarchizm państwowy.
Jeżeli chcemy lokować w przyszłości szczytne uczucia patriotyzmu musi wybierać z przeszłości. Musi być to świadomy wybór. Musimy poszukiwać swej tożsamości w sferze idei i moralnych wartości. Polskość – historyczna świadomość narodu jest pojęciem stałym, ale jej rozumienie ulega zmianom w zależności od czasu i przestrzeni. Trzeba wybrać te wartości, które pomogą nam przetrwać, ale i rozwijać się tu i teraz w tym miejscu geopolitycznym.
Można wymienić wiele wartości, dzięki którym naród może się rozwijać:
– Wolność i suwerenność narodu.
– Prawo do własnej kultury narodowej.
– Prawo do ziemi ojczystej.
– Prawo do solidnej, rzetelnej, godnej pracy.

Naród, aby mógł się rozwijać potrzebuje także obecności i pracy Kościoła. Europa i Polska zrodziła się z Ewangelii (chrzest Polski, Zjazd Gnieźnieński). Polska jest narodem kultury łacińskiej języka słowiańskiego i według Jana Pawła II jest narodem, który ma we współczesnej Europie wiele do zdziałania. Naród polski w toku swej tysiącletniej historii mimo wielu upadków wygrał dziejową konfrontację wartości, stąd historyczne skojarzenia polskości z religią, opiekuńcza i konsultacyjna rola Kościoła.
Patriotyzm, pojęcie polskości kształtuje się też jako polemika z stereotypami i mitami Polaka. Na czym polega tajemnica polskości, specyficzność sytuacji polskiej i doświadczenia polskiego.
Dzisiaj traci żywotność wiele tradycyjnych instytucji i wartości. Tego procesu nie da się zatrzymać, ale można sprawić, aby stanowił kontrolowaną przemianę a nie chaotyczny rozpad.
Dzisiaj możemy decydować o obliczu narodu, państwa, gminy, rodziny, ale często wiemy tylko, czego nie chcemy. Mało natomiast jest wiedzy, czego byśmy chcieli. Przed nami stoi zadanie ażebyśmy zajrzeli w głąb siebie, abyśmy wydobyli te wielkie wartości, które tkwią od lat w duszy naszego narodu. Jest ku temu potrzebna zintegrowana wielostronna formacja i edukacja patriotyczna.

III. Przełamywanie bierności obywatelskiej – budowanie etosu życia wspólnot lokalnych w wymiarze społecznym, kulturalnym, gospodarczym i politycznym.

Demokracja jest jednym z ustrojów politycznych, w którym zakłada się możliwość uczestniczenia większych kręgów społeczeństwa w sprawowaniu władzy. Jan Paweł II m.in. w swojej encyklice "Centesimus annus" potwierdza, iż jako system społeczno – polityczny, w istocie swej, demokracja zapewnia udział obywateli w decyzjach politycznych i rządzeniu, gwarantując możliwość wyboru oraz kontrolowania własnych rządów. Jednak przestrzega także przed wykrzywieniem demokracji w stronę dyktatury "wąskich grup kierowniczych, które dla własnych korzyści albo celów ideologicznych przywłaszczają sobie władzę w Państwie". Jan Paweł II zwraca także uwagę na znaczenie odpowiednich warunków społecznych dla rozwoju demokracji "Autentyczna demokracja jest możliwa tylko w państwie prawnym i w oparciu o poprawną koncepcję osoby ludzkiej. Wymaga ona spełnienia koniecznych warunków, jakich wymaga promocja zarówno poszczególnych osób, przez wychowanie i formację w duchu prawdziwych ideałów, jak i podmiotowości społeczeństwa, przez tworzenie struktur uczestnictwa oraz współodpowiedzialności".

Papież przypomina, iż demokrację trzeba stale budować, gdyż wartość demokracji rodzi się albo zanika wraz z wartościami, które wyraża. Nie można dopuścić do dominacji zbiorowego sceptycyzmu i zachwiania fundamentalnych zasad moralnych, w przeciwnym wypadku demokracja może stać się pustym słowem.
"Wyzwania stojące przed demokratycznym państwem domagają się solidarnej współpracy wszystkich ludzi dobrej woli – niezależnie od opcji politycznej czy światopoglądu wszystkich, którzy pragną razem tworzyć wspólne dobro Ojczyzny. Szanując właściwą życiu wspólnoty politycznej autonomię, trzeba pamiętać jednocześnie o tym, że nie może być ona rozumiana jako niezależność od zasad etycznych. Także państwa pluralistyczne nie mogą rezygnować z norm etycznych w życiu publicznym. Wszelkie przemiany ekonomiczne mają służyć kształtowaniu świata bardziej ludzkiego i sprawiedliwego."
Jan Paweł II z przemówienia w Sejmie RP 11 czerwca 1999r.

Wspólnota, której istnienie oparte jest na fundamencie wartości jest 99środowiskiem moralnym, umożliwiającym wszechstronny rozwój człowieka jako istoty społecznej. Fundamentem tego rozwoju jest godność człowieka, jego wolność i odpowiedzialność a także zdolność do nawiązywania i podtrzymywania solidarnej więzi z innymi. Zatem wzmacnianie podmiotowości obywateli i ich wspólnot wymaga ciągłej formacji katolicko – społecznej oraz edukacji w zakresie wiedzy obywatelskiej i kształtowania postaw do odpowiedzialnego uczestnictwa, ) zarówno w wymiarze jednostkowym jak i wspólnotowym.
Uczestnictwo w życiu publicznym i odnalezienie dla siebie właściwego miejsca w systemie społeczno-politycznym jest wyzwaniem dla obywateli, organizacji pozarządowych i wspólnot lokalnych. Głównym podmiotem i zarazem główną determinantą rozwoju społeczeństwa obywatelskiego są świadomi i aktywni obywatele. Obywatelski wymiar tej podmiotowości wyraża się najczęściej w tworzonych przez ludzi instytucjach i organizacjach pozarządowych, zdolnych artykułować potrzeby i interesy lokalnych środowisk i grup społecznych.
Podmiotowość obywatelska i wspólnotowa, rozumiana jako zdolność do suwerennych działań, stanowi fundament demokracji. Natomiast, instytucje społeczeństwa obywatelskiego tworzą odpowiednią infrastrukturę służącą wzmocnieniu podmiotowości społecznej, kulturalnej, ekonomicznej i politycznej obywateli.

Aktywni obywatele.
Podstawą społeczeństwa obywatelskiego są jego obywatele, świadomi swych praw i obowiązków, zaangażowani w działania na rzecz dobra wspólnego, zdolni do osobistej odpowiedzialności za los swój i los wspólnoty lokalnej jak i narodowej. Bez nich demokracja zamienia się w czysto formalne procedury, a państwo i jego urzędy, choć stają się coraz bardziej rozbudowane, są coraz bardziej bezsilne i obce obywatelom.
Przypomnieć należy, iż w Polsce około 20% osób deklaruje przynależność do różnego rodzaju organizacji. Z deklaracji organizacji wynika, że 30% wszystkich członków stowarzyszeń w Polsce jest całkowicie bierna – nie płaci składek, nie pojawia się na walnych zebraniach i nie utrzymuje kontaktu z organizacją, do której formalnie należy. W prace tylko w 45% organizacji zaangażowani są wolontariusze (niebędący jednocześnie członkami organizacji). W połowie tych organizacji liczba wolontariuszy w ostatnim roku nie przekroczyła 10 osób. Niski jest poziom udziału Polaków w wyborach – i nie dotyczy to tylko udziału w wyborach i referendach ogólnopolskich, ale jeszcze bardziej wyborów lokalnych. Niepokojąco niski jest poziom zaufania do instytucji publicznych. Także poziom zaufania do prawa mierzony odsetkiem osób, które w wysokim stopniu mają zaufanie do prawa, wynosi ok. 6% i jest obecnie najniższy w Europie.
W Polsce mamy do czynienia z obywatelską apatią, a deficyt demokratyczny jest naprawdę głęboki. Ludzie często koncentrują się przede wszystkim na swoich własnych sprawach, a sprawy publiczne obchodzą ich coraz mniej. Aby umożliwić obywatelom aktywne uczestniczenie w życiu publicznym, trzeba tworzyć trwałe podstawy do podmiotowej aktywności i wyposażyć ich w konkretną wiedzę i umiejętności, które takie uczestnictwo umożliwiają. Drogą do podnoszenia świadomości obywatelskiej i zwiększania aktywności wspólnot lokalnych jest organizowanie i prowadzenie pogłębionej edukacji obywatelskiej.
W ujęciu katolicko – społecznym opiera się ona na chrześcijańskim obrazie człowieka jako osoby, który stanowi centrum nauczania społecznego Kościoła. Adresatami tak szeroko rozumianej edukacji obywatelskiej powinny być wszystkie elementy struktury społecznej od osób poprzez rodziny do wspólnot środowiskowych i lokalnych.

Aktywne wspólnoty lokalne.
Celem integracji społecznej jest dążenie do społeczeństwa budowanego na chrześcijańskim systemie wartości, poszanowaniu tradycji i kultury narodowej, demokratycznym współuczestnictwie i rządach prawa, w którym wspierany jest rozwój osób i wspólnot lokalnych.

Aktywność obywatelska i działanie niezależnych, lokalnych organizacji pozarządowych jest podstawą sprawnie działającej demokracji lokalnej i budowania lokalnej wspólnoty. Konieczne staje się, więc inwestowanie w kapitał ludzki oraz kapitał społeczny, czyli inwestowanie w ludzi i w budowanie związków między nimi, w ich wzajemne zaufanie i zaangażowanie w sprawy wspólnoty, a więc w to, co jest na równi z kapitałem finansowym podstawą rozwoju lokalnego.

Fundamentem obywatelskiego zaangażowania jest poczucie narodowej tożsamości i zarazem przynależności do swojej małej ojczyzny. Ważne jest także uczestniczenie w podejmowaniu decyzji dotyczących wspólnoty samorządowej, współudział w rządzeniu, oraz kontrola instytucji samorządowych.
Świadomość społeczna (prawna, ekonomiczna, polityczna) jest funkcją uczestnictwa obywateli w sprawach publicznych. Potrzebna jest, więc promocja i wsparcie obywatelskiego zaangażowania w sprawy publiczne, na przykład: udział w debatach publicznych lub w konsultacjach społecznych, w kwestiach najważniejszych dla regionu i społeczności lokalnej. Potrzebne są także kampanie na rzecz zwiększania frekwencji wyborczej oraz bezstronne formy informacji i edukacji kierowane do wyborców. Konieczne jest wsparcie dla inicjatyw, których celem jest rozwój wolontariatu i filantropii, a także innych form działania – w szczególności zaś "pomoc dla samopomocy", czyli tworzenie warunków dla samoorganizacji społecznej w celu rozwiązywania własnych problemów przez konkretne środowiska.

 

POLECANE MATERIAŁY (ARTYKUŁY):

Tadeusz Wójcik " Aktywny patriotyzm ("Wychowawca" – nr 04/2003)
Ks. Andrzej Jędrzejewski – Godność osoby ludzkiej fundamentem życia społecznego
Ks. prof. Czesław S. Bartnik – Patriotyzm
Ks. Marek Dziewiecki Wychowanie patriotyczne dzisiaj
Michał Gryczyński – Zamyślenia nad Ojczyzną

źródła do powyższych artykułów zostaną zamieszczone w późniejszym terminie

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *